به یاد پدر

سال گذشته به مناسبت سالمرگ آیت الله طالقانی از نقش موثر و محوری که در جریانات سیاسی ایران داشت نوشتم و نوشتم؛ امروز باید افسوس خورد! چرا که اگر او به آن زودی نمی رفت بسیاری از انحرافات امروز انقلاب هم نبود.
اما امسال زاویه دیگری از شخصیت طالقانی توجهم را جلب کرده. شخصیت دینی او به عنوان یک عالم و دین شناس. نمی دانم چقدر با تفاسیر قرآن کار کرده اید، اما من مدتی است که از حد آشنایی با نام و نویسنده تفاسیر گذشته ام و اندکی لای کتب پر شمار تفسیر قرآن را باز کرده ام.
خواندن و انجام مقایسه بین این تفاسیر نشان دهنده تفاوت صاحبان آن هاست. حداقل برای من تفسیر "پرتوی از قرآن" طالقانی چیز دیگری بوده. افق دید باز و ذهن فعال و موشکاف آیت الله در تفسیر و تحلیل آیات قرآن حقیقتا شور انگیز است. حتی در مقایسه با آثار بزرگانی چون علامه طباطبایی و یا اثری جدید و جامعی چون تفسیر نمونه. هرگاه درک مسئله ای سنگین باشد، شبهه برانگیز باشد، این تمثیل ها و تفسیر های آیت الله طالقانی است که کلید حل مشکل است. تلاش برای توجه به دغدغه های عصر جدید و پاسخگویی به شبهات روز در پرتوی از قرآن کاملا محسوس است. برخلاف سایر تفاسیر که یا به این موارد بی توجه بوده اند یا در پاسخگویی به این مشکلات ناتوان هستند، این تفسیر پرتوی از قرآن است که لا اقل برای من همیشه خوانشش آموزنده و راهگشاست.
و امسال باید به سیاق سال گذشته بنویسم؛ افسوس! باید افسوس خورد که چرا او به آن زودی رفت و تنها تفسیر پنج جزء از سی جزء قرآن مجید را برای ما به یادگار گذاشت.

مرد آزاد

خدایا؛ به من قدرت تحمل عقیده ی مخالف ارزانی کن.

ترجمان توحید

و اشهد ان لا اله الا الله.كلمة جعل الاخلاص تاویلها، و ضمن القلوب موصولها، و انار فى الفكرة معقولها.
و جز او خدائى نیست. ترجمان این گواهى دوستى بى‏آلایش است.و پایندان این اعتقاد،دلهاى با بینش.و راهنماى رسیدن بدان،چراغ دانش.

"بخشی از خطبه تاریخی حضرت زهرا(س)"

درباره نامه دکتر سروش به آیت الله سبحانی

مطمئنا از بحث جدیدی که بین سروش و سبحانی و دیگر صاحب نظران درباره قرآن و وحی و نقش پیغمبر در انتقال وحی در جریان هست، خبر دارید. بعد از انتشار مصاحبه دکتر سروش در رادیوزمانه بحث های زیادی در این مورد در گرفت و بسیاری از کارشناسان به این موضوع پرداختند و تا آنجا که پی گیری کردم اکثر قرآن پژوهان (حالا از هر طیفی) با گفته های سروش موافق نبودند. از جمله نامه نگاری هایی بین سروش و جعفر سبحانی در گرفت که آخرین مورد آنها، همین چند روز پیش از طرف سروش و خطاب به سبحانی منتشر شد. البته این مقاله آخر ویژگی که دارد، به جز پاسخ به سبحانی تا حدی به مواردی که دیگران هم در مقالاتشان مطرح کرده بودند، پاسخ داده است.
نیاز به اعتراف ندارد که اطلاعات من در زمینه های قرآن پژوهی بسیار کم است. اما حقیقتا بعد از مطرح شدن این موضوع تازه فهمیدم که نه تنها اطلاعاتم کم هست که در اصل هیچ است و در صحرای برهوت سیر می کنم. واقعا من از سروش متشکرم که به من فهماند در برهوت هستم. به قول معروف از وضعیت "آن کس که نداند و نداند که نداند" به وضعیت " آن کس که نداند و بداند که نداند" تغییر موضع داده ام و این را هم مدیون دکتر سروش و شاید بهتره بگم رادیوزمانه و آنهایی که نسبت به این مطلب واکنش نشان دادند هستم. چراکه سروش چندین سال پیش این موضوع را مطرح کرده بود و البته من از آن و اهمیت آن خبر نداشتم.
به هر حال، دنبال این قضیه را گرفته ام و تا حالا که خیلی چیزهای جدید یاد گرفته ام. البته تا دیروز که مطلب جدید سروش را نخوانده بودم، استدلالات مخالفان را بیشتر می پسندیدم. اما متن نسبتا بلند "طوطی و زنبور" سروش شدیدا جذبم کرد. علاوه بر انشای بی حرف آن، تقریبا به تمام سوالاتی که ذهن ناقص من مشغولش بود، پاسخ گفته. پاسخ هایی که به مذاق من خوش آمده. شدیدا منتظر جواب هایی که به این مطلب داده خواهد شد، هستم. برای من از بیخ عرب! چاره ای نیست جز خواندن نظرات مخالفان و سنحیدن گفته های دو طرف و نتیجه گیری ...
البته باید یه تشکر ویژه هم بکنم از صاحب ملکوت که متن " طوطی و زنبور" را به PDF تبدیل کرد و مشکل امثال من را که نمی دونم به چه علتی به سایت دکتر سروش دسترسی نداریم حل کرد. البته من از از طریق ISP های دیگر هم تلاش کردم، حتی با اینترنت ADSL هم نتونستم سایت سروش را باز کنم. به هر حال داریوش محمد پور ما را از شر متن های گزینشی و خلاصه شده مطالب سروش رهاند!
"طوطی و زنبور" را از این طریق هم می توانید بخوانید.